{fullWidth}
การเก็บรวบรวมข้อมูล (Data Collection)
ทำความรู้จักกับการเก็บรวบรวมข้อมูล หรือ Data Collection อีกหนึ่งกระบวนการที่มีความสำคัญสำหรับการทำวิจัย หรือการทำแบบสำรวจ เพื่อวัตถุประสงค์ใดก็แล้วแต่ จำเป็นจะต้องเก็บข้อมูลที่ถูกต้องมาใช้ในการวิเคราะห์ เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่สามารถนำไปใช้งานได้ต่อไป
1. การเก็บรวบรวมข้อมูล (Data Collection)
การเก็บรวบรวมข้อมูล (Data Collection) คือ การเก็บข้อมูลขึ้นมาใหม่ และการรวบรวมข้อมูลของตัวแปรหรือเหตุการณ์ที่เราสนใจอย่างเป็นระบบ เพื่อที่จะนำไปวิเคราะห์หาคำตอบที่ถูกต้อง ในรูปแบบที่เหมาะสมอาจเป็นได้ทั้งข้อมูลปฐมภูมิและทุติยภูมิ ทั้งในเชิงปริมาณและคุณภาพ ด้วยวิธีต่างๆ เช่น การทำแบบสอบถาม การสัมภาษณ์ การสังเกตการณ์ เป็นต้น
2. ประเภทของข้อมูลจากการเก็บข้อมูล
2.1 Quantitative Data (ข้อมูลเชิงปริมาณ)
Quantitative Data (ข้อมูลเชิงปริมาณ) คือ ข้อมูลที่ได้จากการเก็บข้อมูลออกมาในเชิงตัวเลข (Numerical data) เพื่อแสดงปริมาณของสิ่งที่นับหรือสิ่งที่วัดได้ สามารถแบ่งได้เป็น 2 แบบ คือ
- ข้อมูลปริมาณแบบต่อเนื่อง (Continuous Data) เป็นข้อมูลที่มีค่าต่อเนื่องกันในช่วงที่กำหนด เช่น อายุ น้ำหนัก ส่วนสูง เป็นต้น
- ข้อมูลเชิงปริมาณแบบไม่ต่อเนื่อง (Discrete Data) เป็นข้อมูลจำนวนเต็มหรือจำนวนนับ เช่น จำนวนรถยนต์ในกรุงเทพฯ จำนวนนักศึกษา จำนวนสมาชิกในครัวเรือน เป็นต้น
2.2 Qualitative Data (ข้อมูลเชิงคุณภาพ)
Qualitative Data (ข้อมูลเชิงคุณภาพ) คือ ข้อมูลที่ไม่สามารถวัดค่าได้ด้วยตัวเลขว่ามากหรือน้อย แต่จะเป็นข้อมูลที่แสดงถึงสถานภาพ คุณลักษณะ ทัศนคติ หรือคุณสมบัติ มักจะอยู่ในรูปแบบของคำพูด การบรรยาย การอธิบาย ตัวหนังสือ รูปภาพ หรือสัญลักษณ์ต่างๆ เช่น สีต่างๆ สถานที่ที่ชอบไป เชื้อชาติ สถานภาพสมรส ศาสนา กลุ่มเลือด เป็นต้น
3. แหล่งที่มาของข้อมูล
3.1 Primary Data (ข้อมูลปฐมภูมิ)
Primary Data (ข้อมูลปฐมภูมิ) คือ ข้อมูลที่เก็บจากแหล่งกำเนิดข้อมูลโดยตรง ซึ่งจะใช้วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลปฐมภูมิด้วยการ ออกแบบสอบถาม , การสัมภาษณ์, การสำรวจ , การสังเกตการณ์ เป็นต้น ทำให้ได้รายละเอียดตามที่นักการตลาด ผู้วิจัย หรือผู้สอบถามข้อมูลต้องการ แต่ก็จะเสียเวลาในการเก็บข้อมูลค่อนข้างมากและมีค่าใช้จ่ายที่สูงกว่าการเก็บข้อมูลแบบทุติยภูมิ
1) Questionnaires (แบบสอบถาม)
แบบสอบถาม (Questionnaires) เป็นวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูล (Data Collection) ที่เรียบง่ายและตรงไปตรงมา โดยที่ผู้ตอบแบบสอบจะได้รับชุดคำถาม ทั้งแบบปลายเปิดและแบบปลายปิด อาจจะออกแบบมาเป็นแบบสอนถาม ออนไลน์ หรือออฟไลน์ก็ได้ ซึ่งข้อมูลที่ได้มาจากแบบสอบถามและการทดลองมีแหล่งข้อมูลแบบข้อมูลปฐมภูมิ (Primary Data) ที่มีความถูกต้องและเป็นปัจจุบันสูง รวมถึงสามารถทำได้ง่าย รวดเร็ว และทำการสอบถามได้ครั้งละหลายๆ คนในชุดคำถามเดียวกัน
2) Interview (การสัมภาษณ์)
การสัมภาษณ์ (Interview) เป็นวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูล (Data Collection) ที่นิยมใช้กันมากในด้านสังคมศาสตร์ โดยเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยรูปแบบนี้สามารถทำได้หลายแบ บ เช่น การสัมภาษณ์แบบตัวต่อตัว การสนทนากลุ่ม ( Focus Group) การสัมภาษณ์แบบเจาะลึก (In-depth Interview) มีข้อดีคือสามารถอ่านความรู้สึกนึกคิดและสังเกตสภาพการณ์ต่างๆ จากตัวผู้ถูกสัมภาษณ์ได้ จึงเจาะลึกเนื้อหาเฉพาะเรื่องที่สนใจได้ดี ทำให้ได้ข้อมูลที่น่าเชื่อถือ แต่ผู้สัมภาษณ์เองก็ต้องมีทักษะสูงในการหาคำตอบ รวมถึงใช้เวลานานกว่าจะได้ข้อมูลครบตามที่ต้องการ
3) Observation (การสังเกตการณ์)
การสังเกตการณ์ (Observation) เป็นวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูล (Data Collection) ที่ทำได้ง่ายและรวดเร็ว โดยการสังเกตการณ์เองโดยตรง และไม่มีการบุกรุกหรืออคติจากบุคคลที่สามเข้ามาเกี่ยวข้อง นอกจากนี้ยังใช้วิธีนี้ในการสังเกตทั้งคน สัตว์ สิ่งของ หรือสภาพแวดล้อมได้ แต่จะใช้ได้ผลเฉพาะในสถานการณ์ขนาดเล็กเท่านั้น
4) Experiment (การวิจัยเชิงทดลอง)
การวิจัยเชิงทดลอง (Experiment) เป็นวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูล (Data Collection) ที่เน้นกระบวนการค้นหาความเป็นจริง ความเป็นเหตุและผล โดยการควบคุมตัวแปรอื่นๆทั้งหมดที่จะมีผลต่อตัวแปรตาม ยกเว้นตัวแปรอิสระหรือตัวแปรทดลองที่ไม่ต้องควบคุม
3.2 Secondary Data (ข้อมูลทุติยภูมิ)
Secondary Data (ข้อมูลทุติยภูมิ) คือ ข้อมูลที่ผู้ต้องการใช้ไม่ได้ทำการเก็บรวบรวมเอง แต่ได้จากผู้อื่นที่ทำการรวบรวมข้อมูลไว้ก่อนแล้ว ซึ่งวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิจะได้จากการรวบรวมข้อมูลจากแหล่งต่างๆ เช่น รายงานที่ตีพิมพ์แล้ว การเก็บรวบรวมข้อมูลสถิติ กราฟต่างๆ เป็นต้น มีข้อดีคือค้นหาง่าย ช่วยย่นระยะเวลาในการเก็บข้อมูล แต่ก็มีข้อจำกัดคือข้อมูลอาจไม่ตรงกับที่ต้องการทั้งหมด หรือเสี่ยงต่อการหยิบใช้ข้อมูลที่ไม่ถูกต้องได้ง่ายด้วย
การเก็บรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิ (Secondary Data Collection) จะไม่เหมือนกับการเก็บข้อมูลแบบ Primary Data (ข้อมูลปฐมภูมิ) ที่ต้องลงมือเก็บด้วยตัวเอง แต่จะสามารถรวบรวมข้อมูลได้จากแหล่งต่างๆ เช่น
- งบการเงินของนิติบุคคล
- รายงานการขายของฝ่ายขาย
- ข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้า เช่น ชื่อ ที่อยู่ อายุ ข้อมูลติดต่อ
- รายงานการศึกษาวิจัยที่มีผู้ศึกษาไว้แล้ว
- รายงานผลการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ
- รายงานสำรวจของรัฐบาล เช่น สำมะโนครัว ภาษี ข้อมูลประกันสังคม ข้อมูลบัญชีประชาชาติ
4. ขั้นตอนการรวบรวมข้อมูล Data Collection ทำได้อย่างไร
- กำหนดเป้าหมายในการรวบรวมข้อมูล จากวัตถุประสงค์ หรือเป้าหมายจากปัญหาของธุรกิจ หรืองานวิจัยที่ต้องการศึกษา
- ออกแบบเครื่องมือที่เหมาะสมเพื่อใช้ในการรวบรวมข้อมูลที่ต้องการ
- ระบุกลุ่มตัวอย่างที่จะทำการสำรวจข้อมูล จำนวนการสำรวจ เทคนิคการสุ่มตัวอย่าง รวมถึงแหล่งข้อมูลต่างๆ ที่จะต้องสำรวจ
- จัดทำแผนรวบรวมข้อมูล โดยกำหนดวันเวลาสำรวจ ทีมสำรวจ ระยะเวลาสำรวจ เป็นต้น
- จัดหาทีมสำรวจแล้วทำการอบรมให้เข้าใจวิธีการสุ่มกลุ่มตัวอย่าง การอธิบายแบบสอบถาม และวิธีการสำรวจ ในกรณีใช้แบบสอบถามออนไลน์ก็จะสะดวกในการสำรวจมากยิ่งขึ้น รวมทั้งวิธีการรวบรวมข้อมูล
- ดำเนินการรวบรวมข้อมูล (Data Collection) จากกลุ่มตัวอย่างหรือแหล่งตามที่กำหนดไว้
- รวบรวมแบบสอบถามที่ตอบแล้ว รวมถึงข้อมูลจากแหล่งทุติยภูมิ เพื่อนำมาวิเคราะห์ (Data analysis ) และหาผลลัพธ์หรือข้อสรุปในการทำวิจัย จัดทำทำรายงาน จัดทำค่าสถิติ ฯลฯ